Početna Aktuelno DANAS JE VIDOVDAN

DANAS JE VIDOVDAN

PODELI

Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas obeležavaju Vidovdan, jedan od najznačajnijih datuma u srpskoj istoriji, koji se nalazi i u kalendaru državnih praznika, ali se praznuje radno. Od kraja 19. veka ovaj dan se obeležava u znak sećanja na kneza Lazara i junake koji su poginuli u Kosovskom boju na Vidovdan, 28. juna 1389. godine. Vidovdan se obeležava kao tužan praznik, a Srpska crkva je odredila da se posle svete liturgije u hramovima služi parastos na kojem se pominju svi vojnici, vojskovođe i narodne vođe koji su postradali za krst časni, za slobodu zlatnu i za našu otadžbinu od Kosovske bitke pa sve do današnjeg dana.

Sam naziv – Vidovdan, potekao je, po jednom verovanju, od svetog Vida, mučenika sa Sicilije koji je još kao dečak stekao isceljiteljsku moć, a po drugom od boga Svetovida koji se smatra i vrhovnim božanstvom stare srpske vere. U nekim krajevima Srbije i danas postoje verovanja i običaji koji se vezuju za Svetog Vida, ali je ipak u kolektivnoj svesti ovaj datum urezan kao sećanje na Kosovski boj.

Do odlučujuće bitke bitne po srpsku istoriju, došlo je 28. juna 1389. godine severozapadno od Prištine (Gazimestan), na dan svetog Vida (Vidovdan). Na Gazimestanu se sudariše krst i polumesec, hrišćanska kultura i civilizacija sa načelima kurana i drugim načinom života.

Bitka kojom su Srbi na Kosovu polju braneći svoju slobodu, zalivajući svojom krvlju kosovsku zemlju, branili Evropu od osmanlijske sile, koja je ognjem i mačem krenula na hrišćansku civilizaciju. Na dan svetog mučenika Vida, prolivanjem krvi za veru, slobodu i svoju zemlju pridružiše mu se Sveti knez Lazar i kosovski mučenici. Kosovo polje knez Lazar nazvaše „Sveti boj za krst časni i slobodu zlatnu“, a bitka je bila stvarna, ali zbog junaštva postade simbol viteške borbe za očuvanje države. Već posle svoje mučeničke smrti na Kosovu polju 1389. godine, Sveti knez Lazar proglašen je za svetog. Njegova svetost proizašla je iz osnovnog hrišćanskog načela, a to je da između ovozemaljskog i nebeskog carstva, Sveti knez Lazar izabrao je, nebesko carstvo.

Prema predanjima, Kosovska bitka i sudar vojski Lazara i Murata potrajali su nekoliko sati, ali to ne umanjuje veliku pobedu nad moćnijim neprijateljem. Iako brojnija, turska se vojska povukla sa Gazimestana uz neočekivane gubitke u ljudstvu. Knez Lazar Hrebeljanović je primer hrabrosti i viteštva kako se brani otadžbina, u vremenu kada se nije gledala snaga protivnika već svetinja za koju se polaže život. Knez Lazar je prvobitno sahranjen u Prištini, ali nakon godinu dana mošti su prenete u manastir Ravanica, kneževu zadužbinu.

Pored bitke na Gazimestanu, na ovaj datum, 28. jun odigralo se još značajnih istorijskih prekretnica u srpskoj istoriji.

Kneževina Srbija i Kneževina Crna Gora tog dana, 1876. godine, proglasile su rat Turskoj, a centralne bitke vođene su na prostoru današnje opštine Aleksinac.

Sarajevski ili Vidovdanski atentat dogodio se 28. juna 1914. godine gde je Gavrilo Princip ubio austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda, a na isti dan 1919. godine u dvorcu Versaj pored Pariza, zaključen je mirovni sporazum sa poraženom Nemačkom, čime je Prvi svetski rat okončan.

Vidovdanski ustav, odnosno Ustav Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca je bio prvi ustav novostvorene Kraljevine SHS, donet je od strane Ustavotvorne skupštine, a proglašen 28. juna 1921. godine.

Juna 1989. godine obeleženo je šest stotina godina od Kosovske bitke, govorom Slobodana Miloševića na Gazimestanu.

Novija srpska istorija Vidovdan pamti po izručenju nekadašnjeg predsednika SRJ Slobodana Miloševića, Haškom tribunalu.

Danas posle toliko vekova proslavljamo Vidovdan kao veliku crkvenu svetkovinu, kao zavet, pečat, sporazum između Boga i srpskog naroda, zaveštanje kneza Lazara ali i breme koje nosi svaki Srbin čija je dužnost da uvek brani i nikad ne zaboravi SVETU SRPSKU ZEMLJU.

POBEDA – INFO

OSTAVITE ODGOVOR